گزارش مطبوعاتی نشست گفتمان ملی « مرکه ملی» در واشنگتن – ویرجینیا
۲۹ اگست ۲۰۲۶
نشست شانزدهم «گفتمان ملی» به تاریخ ۲۹ اگست ۲۰۲۶ در شهر واشنگتن – ویرجینیا با حضور دهها شخصیت ملی، سیاسی، اجتماعی، علمی و فرهنگی برگزار شد. این نشست ادامهٔ روندی است که از سال ۲۰۲۵ آغاز شده و تاکنون در شهرهای مختلف اروپا، امریکای شمالی و استرالیا برگزار گردیده است. گفتمان ملی یک حرکت مردمی، مستقل و فراگیر است که هدف آن ایجاد فضای گفتوگو میان افغانها، شنیدن صدای واقعی مردم و یافتن راهکارهای عملی برای آیندهٔ کشور میباشد.
فضای نشست و ترکیب اشتراککنندگان
در نشست واشنگتن، نمایندگان اقوام، نسلها و قشرهای مختلف جامعهٔ افغان حضور داشتند. اشتراککنندگان با دیدگاههای متنوع اما هدف مشترک—یافتن راهحل برای بحرانهای افغانستان—در بحثها سهم فعال گرفتند. حضور متخصصان، فعالان مدنی و پژوهشگران به شمول زنان، مردان و جوانان و اعضای دیاسپورا، نشست را به یک محفل پُرمایه و چندصدایی تبدیل کرده بود.
محورهای اصلی بحث و دیدگاههای مطرحشده
۱) وضعیت کنونی افغانستان: بنبست سیاسی و «صلح منفی»
اشتراککنندگان با نگرانی تأکید کردند که افغانستان در حالت بنبست سیاسی قرار دارد؛ وضعیتی که در آن جنگ متوقف شده اما صلح واقعی، آزادی، رفاه و امید وجود ندارد.
به باور آنان، آنچه امروز در کشور حاکم است «صلح منفی» است—یعنی نبود جنگ، اما نبود عدالت، قانون، مشارکت و آزادیهای اساسی.
۲) جنگ راهحل نیست؛ اما انحصار و نقض حقوق نیز قابل پذیرش نیست
در سخنان اشتراککنندگان بارها تأکید شد که جنگ هرگز راهحل بحران افغانستان نبوده و نیست.
با این حال، آنان هشدار دادند که تداوم انحصار قدرت، نبود قانون اساسی، نبود نظام مشروع و نقض حقوق اساسی اتباع نیز قابل قبول نیست و خود زمینهساز بحرانهای جدید خواهد بود.
۳) تعهد به گفتوگو، اصلاحات و راهحلهای مبتنی بر مذاکره
اشتراککنندگان اعلام کردند که تنها راه عبور از بحران کنونی، دیالوگ ملی، اصلاحات ساختاری و مذاکرات فراگیر است.
به باور آنان، افغانستان نیازمند یک روند ملی، شفاف و مردمی است که در آن همهٔ گروهها، اقوام، زنان، جوانان و نخبگان نقش داشته باشند.
۴) ضرورت تداوم و انسجام بیشتر روند گفتمان ملی
با استقبال از نشستهای قبلی، اشتراککنندگان تأکید کردند که گفتمان ملی باید بهعنوان یک روند پایدار و ملی ادامه یابد.
برای تقویت این روند، ایجاد شبکههای هماهنگی، شعبات فعال در کشورهای مختلف، و انسجام بیشتر میان اعضای دیاسپورا ضروری دانسته شد.
۵) نقش دیاسپورای افغان: لابیگری، حمایت ملی و مسئولیت تاریخی
دیاسپورای افغان یکی از محورهای مهم بحث بود. اشتراککنندگان تأکید کردند که افغانهای مقیم خارج باید:
- در کشورهای میزبان برای تأمین منافع ملی افغانستان لابی کنند؛
- صدای مردم افغانستان را در نهادهای سیاسی، رسانهای و حقوق بشری بازتاب دهند؛
- ظرفیتهای علمی، اقتصادی و اجتماعی خود را برای کمک به آیندهٔ کشور بسیج نمایند.
۶) افزایش فشارهای مردمی برای اصلاح و تغییر
اشتراککنندگان باور داشتند که فشارهای مردمی، آگاهی عمومی و انسجام ملی میتواند زمینهٔ اصلاحات و تغییرات مثبت را در افغانستان فراهم سازد.
به گفتهٔ آنان، مردم افغانستان باید در برابر نقض حقوق، تبعیض، انحصار و بیعدالتی سکوت نکنند و از راههای مدنی و مسالمتآمیز برای تغییر تلاش کنند.
جمعبندی نهایی
نشست واشنگتن بار دیگر نشان داد که گفتمان ملی یک حرکت زنده، پویا و آیندهساز است. اشتراککنندگان با وجود تفاوت دیدگاهها، بر سه اصل کلیدی تأکید داشتند:
- مشارکت فراگیر و بدون تبعیض؛
- رفع محدودیتها و تأمین حقوق اساسی زنان و مردان افغانستان؛
- وحدت ملی و انسجام در برابر بحرانهای داخلی و خارجی.
این نشست ثابت ساخت که گفتمان ملی میتواند بهعنوان یک روند مردمی و مستقل، زمینهٔ شکلگیری یک راهبرد ملی برای آیندهٔ افغانستان را فراهم سازد—راهبردی که بر گفتوگو، عدالت، قانونمندی، آزادی و مشارکت واقعی مردم استوار باشد.